sobota, 7 wrze┼Ťnia 2019

[WYWIAD] Obsesyjne sprz─ůtanie

Nieustanne sprz─ůtanie, wszystkiego i po wszystkich, bez wzgledu na por─Ö. I nie ma znaczenia, ┼╝e ka┼╝dy sprz─ůta po sobie, bo jest w domu osoba, kt├│ra obsesyjnie sprz─ůta, chocia┼╝ nie ma czego…  Oddaj─Ö g┼éos Ewie Guzowskiej – psycholog, psychoterapeuta, coach


Pani Ewo, czym jest zesp├│┼é obsesyjno – kompulsyjny?

Zaburzenie obsesyjno-kompulsywne to inaczej nerwica natr─Öctw. Charakteryzuje si─Ö wyst─Öpowaniem natr─Ötnych my┼Ťli (obsesje) lub czynno┼Ťci (kompulsje) u postaw kt├│rych le┼╝y l─Ök, niepok├│j, a tak┼╝e wewn─Ötrzne cierpienie.

Co to oznacza w praktyce?

W praktyce oznacza to, ┼╝e osoba cierpi─ůca na takie zaburzenie ┼╝yje pod presj─ů przymusu czyli np. musi posprz─ůta─ç, pouk┼éada─ç, nie mo┼╝e odej┼Ť─ç od wa┼╝nych dla niej zada┼ä, nie mo┼╝e zako┼äczy─ç mycia w czasie „normalnym” itp.

Z czego to si─Ö bierze? Gdzie s─ů ┼║r├│d┼éa obsesji?

Osoba, kt├│ra cierpi na tego typu zaburzenie najcz─Ö┼Ťciej stara si─Ö kontrolowa─ç ┼Ťwiat i ludzi, co daje jej iluzoryczne poczucie bezpiecze┼ästwa. ┼╣r├│d┼éem najcz─Ö┼Ťciej jest l─Ök, kt├│ry towarzyszy┼é osobie od dziecka. Je┼Ťli wyst─Öpowa┼é w rodzinie – ryzyko si─Ö zwi─Öksza.

Jakie formy mog─ů przybra─ç obsesje?

My┼Ťli natr─Ötne maj─ů charakter intensywny. Zwykle s─ů bardzo przykre, czasami te┼╝ wstydliwe. Cz─Östo te┼╝ budz─ů sprzeciw os├│b, u kt├│rych wyst─Öpuj─ů. W┼Ťr├│d obsesyjnych my┼Ťli mo┼╝na wyr├│┼╝ni─ç natr─Ötne, niechciane my┼Ťli, ale te┼╝ natr─Ötn─ů niepewno┼Ť─ç – np. czy drzwi zosta┼éy zamkni─Öte, impulsy natr─Ötne – np. osoba boi si─Ö, ┼╝e mo┼╝e komu┼Ť zrobi─ç krzywd─Ö widz─ůc no┼╝e w kuchni, luminacje – ci─ůg┼ée „prze┼╝uwanie” jednego tematu, obsesyjny wstr─Öt przed brudem – niemo┼╝no┼Ť─ç korzystania z publicznych toalet, konieczno┼Ť─ç utrzymywania perfekcyjnego porz─ůdku.

Obsesja sprz─ůtania znaczenie utrudnia ┼╝ycie. Niwelowanie niewielkich oznak brudu jest ju┼╝ czym┼Ť niepokoj─ůcym?

W takim przypadku temat jest niepokoj─ůcy, poniewa┼╝ mamy do czynienia z czynno┼Ťciami natr─Ötnymi (kompulsje), np. natr─Ötne sprawdzanie, czy zamkn─Öli┼Ťmy drzwi, czy te┼╝ zbyt cz─Östym natr─Ötnym myciem r─ůk, a tak┼╝e przymusowym porz─ůdkowaniem przedmiot├│w, przesadnym d─ů┼╝eniem do porz─ůdku, a tak┼╝e czynno┼Ťci bardziej z┼éo┼╝onych np. rytualnym czynno┼Ťciom, kt├│re maj─ů zapobiec katastrofie. Osoba taka podlega ci─ůg┼éemu przymusowi, a tym samym zwykle towarzyszy jej nieustanny l─Ök.

Jednak obsesja sprz─ůtania wi─ů┼╝e si─Ö r├│wnie┼╝ z negatywnym wp┼éywem na relacje mi─Ödzyludzkie?

Zdecydowanie mo┼╝e to utrudnia─ç relacje mi─Ödzyludzkie, poniewa┼╝ osoba zdrowa zwykle nie jest w stanie zrozumie─ç tego zachowania. Prosz─Ö wyobrazi─ç sobie, ┼╝e ┼╝ona posprz─ůta wspaniale kuchnie i jest bardzo zadowolona, a m─ů┼╝ ci─ůgle jeszcze po niej poprawia. Bez zrozumienia istoty rzeczy – to naprawd─Ö mo┼╝e by─ç uci─ů┼╝liwe.

Jakie aspekty najcz─Ö┼Ťciej przybieraj─ů?

Jest ca┼ée spektrum takich zachowa┼ä. Niemo┼╝liwe jest by je w wi─Ökszo┼Ťci wymieni─ç. Na przyk┼éad osoba wychodz─ůc z domu na rytualne czynno┼Ťci potrzebuje godzin─Ö, ale u osoby, kt├│ra czeka na ni─ů – z czasem mo┼╝e to powodowa─ç wiele nieporozumie┼ä i sko┼äczy─ç si─Ö brakiem cierpliwo┼Ťci. Osoba, kt├│ra skar┼╝y si─Ö na takie objawy  najcz─Ö┼Ťciej radzi sobie z funkcjonowaniem w ┼╝yciu w spos├│b bardzo z┼éo┼╝ony. Je┼Ťli dotyczy to spraw ma┼éoistotnych – sprawa wydaje si─Ö mniej gro┼║na. Czasami jednak osoba taka jest zmuszona zmieni─ç generalnie swoje funkcjonowanie, w tym tak┼╝e zawodowe.

Wspomnia┼éa Pani o obawach przed wyrz─ůdzeniem krzywdy innej osobie… To chyba szczeg├│lnie niebezpieczne zaburzenie?

Takie objawy zdarzaj─ů si─Ö i zwykle s─ů bardzo niepokoj─ůce dla samego zainteresowanego. W momencie kiedy przychodz─ů mu natr─Ötne my┼Ťli, ┼╝e m├│g┼éby zrobi─ç krzywd─Ö komu┼Ť – w├│wczas to jeszcze bardziej pot─Öguje niepok├│j w osobie.

Czasami te┼╝ sprawdzamy po kilka razy czy dobrze zamkn─Öli┼Ťmy drzwi, ale s─ů z pewno┼Ťci─ů sytuacje, kt├│re takie zachowanie uzasadniaj─ů?

Nie mamy tu na my┼Ťli pojedynczego sprawdzenia, bo czasami nawet lepiej to sprawdzi─ç, ale m├│wimy tu o powtarzaj─ůcej si─Ö przymusowej sytuacji.

Da si─Ö kontrolowa─ç natr─Ötne my┼Ťli?

Nie chodzi tu o to kontrol─Ö. Natr─Ötne my┼Ťli najcz─Ö┼Ťciej pojawiaj─ů si─Ö na skutek ogromnej kontroli, kt├│ra ma w jaki┼Ť spos├│b wcze┼Ťniej mia┼éa osobie zapewni─ç poczucie bezpiecze┼ästwa, jednak cz─Östo zdarza si─Ö, ┼╝e to co kontrowali┼Ťmy kontroluje nas.

W jaki spos├│b pom├│c osobie, kt├│ra ma obsesje?

Istotn─ů spraw─ů jest przyjrzenie si─Ö temu jakie jest pod┼éo┼╝e tej nerwicy. Psychoterapia w┼éa┼Ťnie temu s┼éu┼╝y. Warto spojrze─ç na t─Ö nerwic─Ö jako na pewnego rodzaju b┼éogos┼éawie┼ästwo, cho─ç kiedy trwa –  oczywi┼Ťcie jest to przekle┼ästwo, ale pozwala bardzo wiele zmieni─ç w swoim ┼╝yciu, mam tu na my┼Ťli spos├│b my┼Ťlenia, funkcjonowanie w relacjach. Dobrze jest prze┼Ťledzi─ç jako┼Ť─ç ┼╝ycia i zobaczy─ç co by─ç mo┼╝e nie by┼éo takie jakie chcieli┼Ťmy i czego tak naprawd─Ö nie chcemy. Czy chcemy ca┼ékowicie kontrolowa─ç swoje ┼╝ycie z nadziej─ů, ┼╝e jest to mo┼╝liwe, czy chcemy obudzi─ç zaufanie, ┼╝e mo┼╝emy czu─ç si─Ö bezpieczni w nim?

Kiedy uda─ç si─Ö do specjalisty?

Im wcze┼Ťniej – tym lepiej. Mo┼╝na zmieni─ç sw├│j spos├│b my┼Ťlenia, czucia i dzia┼éania, by cieszy─ç si─Ö ┼╝yciem lepszej jako┼Ťci. Warto spojrze─ç na to w ten spos├│b, ┼╝e ka┼╝dy sam jest odpowiedzialny za swoje ┼╝ycie i ka┼╝dy sam musi wykona─ç t─Ö prac─Ö, je┼Ťli chce cieszy─ç si─Ö ┼╝yciem… ┼╗ycz─Ö Wszystkim ┼╝ycia jak najwy┼╝szej jako┼Ťci…

___
┼╣r├│d┼éo: mojafigura.com 
Fot.: archiwum prywatne 

Brak komentarzy:

Prze┼Ťlij komentarz

Copyright © 2016 ­čĹĹ Niedoskonala-ja.pl , Blogger