niedziela, 8 wrze┼Ťnia 2019

[WYWIAD] Jak ┼Ťwi─Ötowa─ç niedziel─Ö?

W tamtym roku rozmawia┼éam z ks. Arturem Niemir─ů na temat ┼Ťwi─Ötowania niedzieli. Czy w niedziel─Ö mo┼╝na robi─ç pranie? A czy mo┼╝na malowa─ç p┼éot? Po co w og├│le jest nam to ┼Ťwi─Ötowanie potrzebne?  


Dlaczego ┼Ťwi─Ötowanie niedzieli jest tak wa┼╝ne, ┼╝e mamy je zapisane w przykazaniach i w prawie ko┼Ťcielnym?

Niedziela to ma┼éa Wielkanoc, dzie┼ä, w kt├│rym ┼Ťwi─Ötujemy zmartwychwstanie Chrystusa dla naszego zbawienia, to tak┼╝e „nowy szabat”, kiedy dzi─Ökujemy Bogu za nowe stworzenie zapocz─ůtkowane wraz ze zmartwychwstaniem Chrystusa. To dzie┼ä, kiedy mo┼╝emy pomy┼Ťle─ç i zatroszczy─ç si─Ö o Bo┼╝─ů obecno┼Ť─ç w nas i naszych rodzinach, zrobi─ç dla siebie co┼Ť, co przekracza doczesno┼Ť─ç. Zarazem jednak ta doczesno┼Ť─ç dzi─Öki niedzieli ma szans─Ö nabra─ç charakteru drogi ku wieczno┼Ťci, daje sposobno┼Ť─ç do prze┼╝ycia wsp├│lnoty Ko┼Ťcio┼éa i wreszcie prze┼╝ycia czego┼Ť najpi─Ökniejszego, co Chrystus nam zostawi┼é – Eucharystii, w kt├│rej mi┼éo┼Ť─ç Boga ku nam sta┼éa si─Ö ┼╝yw─ů Obecno┼Ťci─ů.

Po co nam to ┼Ťwi─Ötowanie?

Niedziela jest jednym z bardziej nieodkrytych i niedocenionych dni tygodnia, porzuconych bogactw chrze┼Ťcija┼äskiego skarbca, zar├│wno w wymiarze teologicznym, duchowym, jak i kulturowym, rodzinnym i spo┼éecznym. Sprowadzona do dnia takiego, jak ka┼╝dy inny, przesta┼éa by─ç rozumiana, a tym samym prze┼╝ywana w taki spos├│b, by jej tw├│rcza dla cz┼éowieka jako jednostki i spo┼éeczno┼Ťci rola oddzia┼éywa┼éa na niego i pomaga┼éa mu w ┼╝yciu. Tak, by umia┼é budowa─ç czy pog┼é─Öbia─ç wsp├│lnot─Ö mi─Ödzyludzk─ů, by stawa┼é si─Ö bardziej cz┼éowiekiem, by zasad─ů jego ┼╝ycia nie sta┼é si─Ö konsumpcjonizm, by nauczy┼é si─Ö bardziej by─ç, ni┼╝ mie─ç.

Jak powinni┼Ťmy ┼Ťwi─Ötowa─ç niedziel─Ö?

Dla chrze┼Ťcijanina niedziela to przede wszystkim dzie┼ä Pa┼äski, a nie „weekend”. ┼Üwi─Öty Jan Pawe┼é II w opublikowanym 20 lat temu li┼Ťcie apostolskim Dies Domini o ┼Ťwi─Ötowaniu niedzieli, w numerze czwartym podkre┼Ťli┼é, ┼╝e od uczni├│w Jezusa oczekuje si─Ö, aby nie mylili ┼Ťwi─Ötowania niedzieli, kt├│re powinno by─ç u┼Ťwi─Öceniem dnia Pa┼äskiego, z zako┼äczeniem tygodnia, czyli prze┼╝yciem weekendu rozumianego jako czas odpoczynku, rozrywki. W ostatnich latach u nas w Polsce – dnia masowych zakup├│w i sp─Ödzania czasu w galeriach handlowych.

Tymczasem punkt ci─Ö┼╝ko┼Ťci jest gdzie┼Ť indziej...

Centrum ┼Ťwi─Ötowania niedzieli stanowi Msza ┼Üwi─Öta, o czym zdaje si─Ö zapomina─ç wielu chrze┼Ťcijan. Katechizm przypomina, ┼╝e niedziela, podczas kt├│rej jest celebrowane Misterium Paschalne, zgodnie z tradycj─ů si─Ögaj─ůc─ů czas├│w apostolskich, powinna by─ç obchodzona w ca┼éym Ko┼Ťciele jako najdawniejszy dzie┼ä ┼Ťwi─ůteczny nakazany (zob. KKK, nr 2177).

Zdarza się, że z różnych przyczyn nie uczestniczymy we Mszy Świętej. Kiedy jest to grzechem?

Wierni zobowi─ůzani s─ů do uczestniczenia w niedzielnej Mszy ┼Üwi─Ötej, chyba ┼╝e s─ů usprawiedliwieni dla wa┼╝nego powodu, jak np. choroba. Kto dobrowolnie zaniedbuje ten obowi─ůzek, np. z lenistwa, ten pope┼énia grzech ci─Ö┼╝ki. Co zastanawiaj─ůce, coraz mniej os├│b ma ┼Ťwiadomo┼Ť─ç tego grzechu i coraz mniej os├│b z niego si─Ö spowiada. Udzia┼é w niedzielnej Eucharystii to wyraz naszej przynale┼╝no┼Ťci do Chrystusa i wsp├│lnoty Ko┼Ťcio┼éa.

Czy mo┼╝na uwa┼╝a─ç si─Ö za chrze┼Ťcijanina, skoro ┼Ťwiadomie nie uczestniczy si─Ö we niedzielnej Mszy ┼Üwi─Ötej?

Nie mo┼╝na ┼╝y─ç wiar─ů, nie mo┼╝na m├│wi─ç, ┼╝e jest si─Ö wierz─ůcym, je┼Ťli nie uczestniczy si─Ö regularnie w niedzielnej Mszy ┼Üwi─Ötej. Wszystkie inne elementy ┼Ťwi─Ötowania niedzieli wyp┼éywaj─ů z tego podstawowego wymiaru dnia Pa┼äskiego, a wi─Öc dlatego w┼éa┼Ťnie, ┼Ťwi─Ötuj─ůc, wi─Öcej czasu po┼Ťwi─Öcamy tak┼╝e na prywatn─ů i rodzinn─ů modlitw─Ö, na s┼éuchanie s┼éowa Bo┼╝ego, od┼Ťwi─Ötnie si─Ö ubieramy, sp─Ödzamy czas w gronie najbli┼╝szych, umacniaj─ůc wsp├│lnot─Ö rodzinn─ů, po to w┼éa┼Ťnie powstrzymujemy si─Ö od pracy i odpoczywamy.

Mamy powstrzyma─ç si─Ö od prac niekoniecznych. Czyli jakich?

M├│wimy o obowi─ůzku powstrzymania si─Ö od prac wykonywanych dla zysku lub z ch─Öci wzbogacenia si─Ö, od zaj─Ö─ç, kt├│re utrudniaj─ů b─ůd┼║ uniemo┼╝liwiaj─ů oddawanie czci Bogu. Czyli takich, kt├│re przeszkadzaj─ů w ┼Ťwi─Ötowaniu dnia Pa┼äskiego. Grzech pope┼énia zar├│wno ten, kto podejmuje tego rodzaju prace, jak i ten, kto przymusza do ich wykonywania. Prace niekonieczne to takie, kt├│re nie musz─ů by─ç wykonane w niedziel─Ö, a uniemo┼╝liwiaj─ů nam ┼Ťwi─Ötowanie dnia Pa┼äskiego. W konsekwencji sprawiaj─ů, ┼╝e stajemy si─Ö wzgl─Ödem siebie jakby mniej ludzcy, mniej kochaj─ůcy. Nale┼╝y jednak przypomnie─ç o mo┼╝liwo┼Ťci, a nawet konieczno┼Ťci, pe┼énienia w dzie┼ä ┼Ťwi─ůteczny uczynk├│w mi┼éosierdzia, podj─Öcia pos┼éugi wzgl─Ödem chorych, ubogich, starszych, po┼Ťwi─Öcenia czasu swojej rodzinie.

Uczynki mi┼éosierdzia w zabieganym ┼Ťwiecie?

W coraz bardziej zabieganym spo┼éecze┼ästwie i konsumpcyjnym stylu ┼╝ycia, gdzie kryterium post─Öpowania staje si─Ö w┼éasna wygoda, wystarczy postawi─ç pytanie: jak ┼éatwo rozgrzeszamy si─Ö z nieobecno┼Ťci na niedzielnej Eucharystii, rzekomo z braku czasu i nadmiaru obowi─ůzk├│w? Kiedy ostatnio znale┼║li┼Ťmy chwil─Ö, by odwiedzi─ç chor─ů matk─Ö, ojca, przebywaj─ůcych w domu pomocy spo┼éecznej babci─Ö czy dziadka? Ze smutkiem przeczyta┼éem kiedy┼Ť, ┼╝e dla wygody w okresie ┼Ťwi─ůt Bo┼╝ego Narodzenia czy Wielkanocy na oddzia┼éach szpitalnych pojawia si─Ö wielu starszych pacjent├│w, kt├│rzy zwyczajnie zostaj─ů przez swoje dzieci porzuceni, by nie psu─ç im b┼éogiego nastroju ┼Ťwi─ůtecznego. Wygl─ůda to tak, jakby chora matka czy ojciec nie pasowali do ┼Ťwi─ůtecznej dekoracji domu. Niedziela ma nam przypomnie─ç o obowi─ůzku mi┼éosierdzia wzgl─Ödem ubogich, chorych, s┼éabych i starszych.

W niedziel─Ö konieczna jest r├│wnie┼╝ praca w hotelu czy na stacji benzynowej. Czy wobec tego ich pracownicy nie mog─ů ┼Ťwi─Ötowa─ç?

Obowi─ůzki rodzinne, wa┼╝ne zadania spo┼éeczne, zawody wymagaj─ůce ci─ůg┼éo┼Ťci (np. praca w kopalni) albo stanowi─ůce szczeg├│lny rodzaj s┼éu┼╝by wobec cz┼éowieka (np. lekarz, stra┼╝ak, policjant, maszynista prowadz─ůcy poci─ůg itp.) – daj─ů s┼éuszne usprawiedliwienie niewype┼énienia odpoczynku niedzielnego, ale z pewno┼Ťci─ů nie pozbawiaj─ů mo┼╝liwo┼Ťci jakich┼Ť form ┼Ťwi─Ötowania dnia Pa┼äskiego. Dla przyk┼éadu, w szpitalach zazwyczaj istnieje mo┼╝liwo┼Ť─ç uczestniczenia we Mszy ┼Üwi─Ötej, kto┼Ť mo┼╝e wys┼éucha─ç Mszy w radio czy obejrze─ç w telewizji, a ju┼╝ na pewno znajdzie sposobno┼Ť─ç, by po┼Ťwi─Öci─ç jak─ů┼Ť cz─ůstk─Ö czasu na nieco g┼é─Öbsz─ů modlitw─Ö lub lektur─Ö niedzielnych czyta┼ä mszalnych.Wa┼╝ne jest, by unika─ç narzucania innym niepotrzebnych zaj─Ö─ç czy obowi─ůzk├│w, kt├│re przeszkadza┼éyby im w zachowaniu chrze┼Ťcija┼äskiego charakteru dnia Pa┼äskiego. U ┼╗yd├│w przykazanie „pami─Ötaj, aby┼Ť dzie┼ä ┼Ťwi─Öty ┼Ťwi─Öci┼é” rozumiane jest w taki spos├│b, ┼╝e zakres prac koniecznych ograniczony jest do absolutnego minimum. W Jerozolimie, przechodz─ůc w szabat przez dzielnic─Ö ortodoksyjn─ů, nie znajdziemy czynnych stacji benzynowych ani jakiejkolwiek innej dzia┼éalno┼Ťci mog─ůcej mie─ç nawet poz├│r pracy.

A u nas niedziela – jakby idealny dzie┼ä na zakupy...

Tutaj otwiera si─Ö te┼╝ ca┼éa kwestia zwi─ůzana z prowadzeniem handlu w niedziel─Ö i podj─Öt─ů w Polsce pr├│b─ů jej rozwi─ůzania. Czy naprawd─Ö trudno zrozumie─ç, ┼╝e dzi─Öki temu dzieci cho─ç jeden raz w tygodniu b─Öd─ů mia┼éy w domu matk─Ö czy ojca, ┼╝e rodzina wreszcie razem si─Ö spotka, sp─Ödzi ze sob─ů czas, porozmawia, ┼╝e ludzie b─Öd─ů mogli p├│j┼Ť─ç na Msz─Ö i po┼Ťwi─Öci─ç czas Panu Bogu? Czy nic poza wska┼║nikami ekonomicznymi wsp├│┼écze┼Ťnie si─Ö nie liczy? Czy faktycznie inwestycja w cz┼éowieka jest strat─ů dla kraju i jego rozwoju? Wydaje si─Ö, ┼╝e s─ů to pytania retoryczne. Dlatego trudno mi zrozumie─ç sytuacj─Ö, gdy widz─Ö w niewielkiej miejscowo┼Ťci w pierwsze ┼Ťwi─Öto Wielkanocy otwarty w godzinach po┼éudniowych sklep i ch─Ötnych do zrobienia w nim zakup├│w. Naprawd─Ö zatar┼éo si─Ö ju┼╝ w nas poczucie ┼Ťwi─Öto┼Ťci i umiej─Ötno┼Ť─ç ┼Ťwi─Ötowania dnia ┼Ťwi─Ötego? Co sta┼éo si─Ö z cz┼éowiekiem, ┼╝e bez problemu umie zrezygnowa─ç z p├│j┼Ťcia na Msz─Ö ┼Üwi─Öt─ů, ale nie potrafi zrezygnowa─ç z jednego dnia w tygodniu bez zakup├│w? Kardyna┼é Karol Wojty┼éa uczy┼é: „je┼Ťli na gruncie jakiego┼Ť programu cz┼éowiek dewaluuje si─Ö, demoralizuje, je┼Ťli rozpadaj─ů si─Ö ma┼é┼╝e┼ästwa, je┼Ťli rodziny przestaj─ů by─ç podstawowym ludzkim ┼Ťrodowiskiem wychowawczym, to taki program jest b┼é─Ödny! Trzeba go zrewidowa─ç! Je┼Ťli na gruncie jakiego┼Ť programu (…) m┼éodzie┼╝ traci idea┼éy, wszystko widzi w nastawieniu konsumpcyjnym na u┼╝ycie, to taki program jest b┼é─Ödny! To nie jest program ┼╝ycia Narodu!”. („Oto Matka twoja. Homilie i przem├│wienia zwi─ůzane z Matk─ů Bo┼╝─ů Jasnog├│rsk─ů”, Jasna G├│ra – Rzym 1979, s. 308-314). Cho─çby┼Ťmy mieli nie wiadomo jakie osi─ůgni─Öcia gospodarcze, techniczne, naukowe, ale demoralizowa┼éby si─Ö cz┼éowiek, to jest to droga donik─ůd. Wydaje si─Ö, ┼╝e w rozumieniu i prze┼╝ywaniu niedzieli doszli┼Ťmy w┼éa┼Ťnie do takiego momentu.

W┼é─ůczenie pralki wymaga mniej wysi┼éku ni┼╝ jazda rowerem… Je┼Ťli kto┼Ť odpoczywa np. podczas drobnych prac ogrodowych, to co wtedy?

Nie mierzymy stopnia konieczno┼Ťci pracy ilo┼Ťci─ů w┼éo┼╝onego wysi┼éku czy fizycznego zm─Öczenia, bo, po pierwsze, jazda na rowerze zazwyczaj nie jest prac─ů, lecz form─ů aktywnego wypoczynku, chyba ┼╝e jad─Ö na rowerze, by wykona─ç prac─Ö zarobkow─ů, np. rozwo┼╝─ůc gazety czy zakupy. Pytamy wi─Öc o cel naszego dzia┼éania, o jego istot─Ö, czym w rzeczywisto┼Ťci jest to, co w┼éa┼Ťnie wykonujemy. Kryterium przyjemno┼Ťci te┼╝ jest nieadekwatne. Z w┼éasnego do┼Ťwiadczenia wiemy, ┼╝e pope┼énienie niekt├│rych grzech├│w wcale nie musi by─ç nieprzyjemne, i z tego nie wynika, ┼╝e to, co przyjemne, jest dobre. Niekt├│re grzechy przynosz─ů nam konkretn─ů korzy┼Ť─ç i grzesz─ůc, tej korzy┼Ťci w┼éa┼Ťnie oczekiwali┼Ťmy. Nale┼╝y si─Ö oprze─ç na rozumnej ocenie; podstaw─ů decyzji uznania czyn├│w za z┼ée jest nie tylko subiektywna ocena, ale trzeba j─ů skonfrontowa─ç z wiedz─ů religijn─ů, przykazaniami Bo┼╝ymi, nauk─ů Ko┼Ťcio┼éa i do┼Ťwiadczeniem innych. Trzeba wi─Öc zapyta─ç, jak uczy teologia moralna, o przedmiot czynu, intencj─Ö dzia┼éaj─ůcego i okoliczno┼Ťci.

___
┼╣r├│d┼éo: Tygodnik Idziemy 
Fot.: pixabay.com/pl  

2 komentarze:

Copyright © 2016 ­čĹĹ Niedoskonala-ja.pl , Blogger