niedziela, 8 kwietnia 2018

Hej, Cyganie!

Dzi艣 przypada Mi臋dzynarodowy Dzie艅 Rom贸w. Z tek okazji wywiad z Bogdanem Trojankiem - liderem zespo艂u Terne Roma, prezesem Kr贸lewskiej Fundacji Rom贸w, cz艂onek Komisji Wsp贸lnej ds. Mniejszo艣ci Narodowych i Etnicznych



Panie Bogdanie, czy to przypadek, 偶e Mi臋dzynarodowy Dzie艅 Rom贸w przypada 8 kwietnia?

Nie, data nie jest przypadkowa, bo chocia偶 nasze 艣wi臋to obchodzimy od 1990 roku, bo zosta艂o ono ustanowione podczas IV Kongresu Romskiego w Serocku, to ju偶 w 1971 roku – podczas I Kongresu spotkali si臋 przedstawiciele 25 pa艅stw, w kt贸rych Romowie 偶yj膮. To w艂a艣nie na pami膮tk臋 tego spotkania, kt贸re odby艂o si臋 dok艂adnie 8 kwietnia zosta艂a wyznaczona data Mi臋dzynarodowego Dnia Rom贸w.

W艂a艣nie, Romowie czy Cyganie?

Nie mam z tym problemu i raczej Cyganie nie powinni si臋 obra偶a膰 kiedy kto艣 tak na nich m贸wi. Wszystko to, 偶e ju偶 na samo s艂owo „Cyganie” mo偶e nie mamy najlepszych skojarze艅 to kwestia stereotyp贸w, kt贸re s膮 opowiadane na nasz temat, a kt贸re utrzymuj膮 si臋 od wielu, wielu lat.

Jest to z pewno艣ci膮 w wielu sytuacjach krzywdz膮ce?

Oczywi艣cie. To tak samo jakby kto艣 na Polak贸w m贸wi艂 pijaki. Jak w ka偶dym narodzie tak i u nas s膮 dobrzy i mniej dobrzy ludzie, ale nie mo偶na ocenia膰 nikogo przez stereotypy. Jest to te偶 bardzo widoczne w szko艂ach, do kr贸tkich ucz臋szczaj膮 dzieci Romskie. Od razu s膮 gorzej traktowane, a dlaczego? Dlaczego nikt temu dziecku nie powie, 偶e 艂adnie 艣piewa, tylko, 偶e niezbyt 艂adnie pachnie? Moim zdaniem problem zaczyna si臋 w domu rodzinnym. Jest to bardzo krzywdz膮ce i smutne, 偶e nie ma szacunku jeden do drugiego.


Jeste艣cie narodem roz艣piewanym. To prawda, 偶e Cygan si臋 z pie艣ni膮 rodzi i z pie艣ni膮 umiera?

W naszej kulturze tak si臋 przyj臋艂o, 偶e dziecko od najm艂odszych lat uczymy ta艅czy膰, 艣piewa膰. One je偶d偶膮 z nami na koncerty, s膮 obok nas na scenie. Muzyka jest nieod艂膮cznym elementem naszego 偶ycia, dlatego przekazywanie tradycji i kultury jest tak wa偶ne. W dawnych czasach, kiedy Cyganie 偶yli w lasach to 艣piewali przy ognisku, dzi艣 te偶 艣piewamy przy ognisku, ale ju偶 nie w lesie, a obok domu (艣miech). Wolno艣膰 i muzyka to dwa bardzo wa偶ne elementy w 偶yciu Cygan贸w.

Macie te偶 swoje w艂asne prawo. Co w nim jest?

Mamy swoje prawo – Romanipen, i mamy swojego kr贸la, kt贸rym obecnie jest Henryk Nudziu Koz艂owski. W naszym prawie s膮 zapisane normy, kt贸rych musimy przestrzega膰. Mamy te偶 oczywi艣cie kary za 艂amanie prawa. Jednak je艣li co艣 si臋 wydarzy w naszej spo艂eczno艣ci to staramy si臋 problem ten rozwi膮za膰 mi臋dzy sob膮. Nie wiem czy Pa艅stwo wiecie, 偶e je艣li na przyk艂ad do kr贸la przychodzi 偶ona, kt贸ra ma problem z m臋偶em – kr贸l w takiej sytuacji zawsze stanie po stronie kobiety.

To prawda, 偶e nie siedzicie przy sto艂ach razem z Waszymi 偶onami, c贸rkami?   

Z bardzo prostej przyczyny. M臋偶czy藕ni maj膮 inne tematy, inne zainteresowania. Gdyby m臋偶czyzna siedzia艂 przy jednym stole z kobiet膮 to znudzi艂by si臋 s艂uchaniem na temat tych wszystkich firanek, sukienek (艣miech).

Zaledwie kilka dni temu 艣wi臋towali艣my Zmartwychwstanie Chrystusa. Jak 艣wi臋towanie wygl膮da艂o u Pa艅stwa?

U nas podobnie jak dla Polak贸w – 艢wi臋ta Wielkanocne s膮 bardzo wa偶ne. I chocia偶 mo偶e na co dzie艅 nie wida膰 nas w ko艣ciele – modlimy si臋 do Boga. Jak powiedzieli艣my wcze艣niej – jeste艣my roz艣piewanym narodem, ale od Wielkiego Czwartku staramy si臋 nie 艣piewa膰, nie s艂ucha膰 muzyki. Te dni, kiedy Jezus by艂 skazany na 艣mier膰 i zabity s膮 dla nas smutne. Radujemy si臋 dopiero kiedy Jezus Zmartwychwstaje. Oczywi艣cie praktykujemy 艣wi臋cenie pokarm贸w w Wielk膮 Sobot臋. 

Jest Pan niezwykle aktywnym cz艂owiekiem. Jak Pan znajduje na to wszystko czas?

Funkcje, jakie sprawuj臋 wymagaj膮 ode mnie przede wszystkim czasu i zaanga偶owania si臋 w sprawy drugiego cz艂owieka. Od rana do wieczora odbieram telefony, za艂atwiam r贸偶ne sprawy, o kt贸re zosta艂em poproszony. Moja doba ma te偶 24 godziny, ale jako艣 udaje mi si臋 to wszystko po艂膮czy膰. Dla mnie jest najwa偶niejsze to, 偶e mog臋 pom贸c. Co dzie艅 dostaj臋 wiele maili i list贸w z pro艣b膮 o interwencj臋 w r贸偶nych sprawach.

A do tego wszystkiego jeszcze koncerty...

To jest moje 偶ycie. Uwielbiam to, co robi臋. Jestem szcz臋艣liwym cz艂owiekiem. Wielk膮 przyjemno艣ci膮 jest dla mnie spotkanie z drugim cz艂owiekiem. Koncerty daj膮 mi tak膮 mo偶liwo艣膰, kiedy po zako艅czeniu mog臋 wyj艣膰 do tych ludzi, kt贸rzy cz臋sto przejechali wiele kilometr贸w, aby spotka膰 si臋 z Bogdanem Trojankiem. Jest to niezwykle mile i buduj膮ce. Te spotkania dodaj膮 niesamowitej energii do dzia艂ania! 

___
殴r贸d艂o: Express 艁贸dzki 
Fot.: materia艂y prasowe 

Brak komentarzy:

Publikowanie komentarza

Copyright © 2016 Niedoskonala-ja.pl , Blogger